ด้วยวิถีชีวิตที่เร่งรีบของสังคมในยุคปัจจุบันทำให้หลายคนพึ่งพาเมนูพร้อมทานที่ตอบโจทย์ความสะดวก ไม่ว่าจะเป็นอาหารสำเร็จ เบเกอรี่ หรือชานมไข่มุก หลายครั้งเรามองว่าอาหารเหล่านี้ไม่ได้มีรสเค็มจัดจ้าน จึงไม่น่าก่อปัญหาสุขภาพ ทว่าความจริงแล้ว โซเดียมที่ซ่อนอยู่ต่างหากคือสิ่งที่ทำให้ไตทำงานหนักอย่างเงียบ ๆ

โรคไตไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะการเติมเกลือหรือซอสปรุงรสมากเกินไป แต่เกิดจากการที่ร่างกายได้รับโซเดียมเกินความจำเป็นสะสมเรื่อย ๆ ทุกวัน จนความดันโลหิตสูงขึ้นและไตเสื่อมลงทีละน้อย โดยที่เราแทบไม่ทันสังเกต องค์การอนามัยโลกแนะนำว่าผู้ใหญ่ควรกินโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน แต่การศึกษาพบว่าคนไทยส่วนใหญ่กลับบริโภคสูงถึงเกือบ 3,700 มิลลิกรัมต่อวัน เกินเกณฑ์เกือบเท่าตัว และกว่าจะรู้ตัวอีกที โรคไตก็มักลุกลามจนเข้าสู่ระยะรุนแรงแล้ว

เมื่อไตทำงานหนักจากโซเดียมเกินพิกัด หน่วยกรองไตจะค่อย ๆ เสื่อมลง ค่า eGFR ลดต่ำลงเรื่อย ๆ และเริ่มปรากฏอาการผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นอาการบวมที่หน้าและเท้า ปัสสาวะออกน้อยลงหรือมีฟองมากผิดปกติ ไปจนถึงอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร และความดันโลหิตที่สูงจนควบคุมไม่ได้ หากปล่อยให้เข้าสู่ระยะท้าย ผู้ป่วยอาจต้องเข้าสู่กระบวนการฟอกไตหรือปลูกถ่ายไตเพื่อยืดชีวิต

สิ่งที่น่าตกใจคือ โซเดียมจำนวนมากที่เรารับเข้าร่างกาย ไม่ได้มาจากอาหารที่มีรสเค็มชัด ๆ อย่างที่คิด แต่ซ่อนอยู่ในของกินใกล้ตัวแทบทั้งนั้น ขนมปังและเบเกอรี่ ที่ใส่ผงฟูหรือโซเดียมไบคาร์บอเนต ไส้กรอก กุนเชียง และอาหารแปรรูป ที่ใช้สารกันเสีย ไปจนถึง ชานมไข่มุก เยลลี่ หรือแม้แต่น้ำผลไม้กล่องที่ดูเหมือนไร้พิษภัย ทั้งหมดล้วนเป็นแหล่งโซเดียมที่เรากินกันจนชินปาก และนั่นคือเหตุผลที่คนจำนวนมากเสี่ยงโรคไตทั้งที่ไม่ได้ชอบกินเค็มเลยด้วยซ้ำ

ความเสี่ยงนี้ยิ่งสูงขึ้นสำหรับคนที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวานและความดัน รวมถึงเด็กและวัยรุ่นที่ติดขนมขบเคี้ยวหรือฟาสต์ฟู้ด และผู้สูงอายุที่ร่างกายซ่อมแซมตัวเองได้ช้าลง เมื่อรวมเข้ากับการบริโภคโซเดียมเกินเกณฑ์เป็นประจำ ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับไตก็แทบจะหลีกเลี่ยงไม่ได้

ข่าวดีคือ การดูแลไตไม่ใช่เรื่องซับซ้อนเกินไป หากเราเริ่มต้นง่าย ๆ จากการลดโซเดียมในมื้ออาหารประจำวัน เช่น ไม่เติมเครื่องปรุงเพิ่ม ไม่ซดน้ำซุปจนหมด หันมากินอาหารสดแทนของแปรรูป และดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน ที่สำคัญอย่าลืมตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพราะหากเจอความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ เรายังมีโอกาสป้องกันและรักษาไตให้แข็งแรงได้เสมอ

ขอบคุณข้อมูลจาก โรงพยาบาลวิมุต

Tag: การดูแลสุขภาพ, โซเดียมไบคาร์บอเนต, โรคไต, โรงพยาบาลวิมุต