ความเชื่อและความคาดหวังของคนคนหนึ่ง สามารถส่งผลต่อพฤติกรรมหรือผลลัพธ์ของอีกคนหนึ่งได้ แนวคิดนี้ทางจิตวิทยาเรียกว่า Pygmalion Power การตระหนักถึงพลังนี้สามารถช่วยให้เราสร้างสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการเติบโต และพัฒนาศักยภาพของตนเองและผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หากคนสำคัญรอบข้าง เช่น พ่อแม่ ครู หัวหน้าในที่ทำงาน มีความคาดหวังเชิงบวกต่อตัวเรา แนวโน้มที่เราจะพัฒนาตนเองและประสบความสำเร็จก็จะสูงขึ้น ในทางตรงกันข้าม หากพวกเขาคาดหวังในเชิงลบ แนวโน้มที่เราจะทำได้ไม่ดีก็จะสูงขึ้นเช่นกัน

เราสามารถนำพลังของความคาดหวังนี้มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาตนเอง โดยแนวคิดหลักก็คือ “เมื่อเราคาดหวังในตัวเองว่า เราจะเติบโตหรือประสบความสำเร็จ เราก็จะมีแนวโน้มแสดงพฤติกรรมที่สนับสนุนเป้าหมายนั้น และสุดท้ายก็เข้าใกล้หรือบรรลุผลลัพธ์ที่ตั้งไว้” โดยทำเป็นขั้นตอนดังนี้

1. ตั้งความคาดหวังในเชิงบวกต่อชีวิตตนเอง : แทนที่จะคิดว่า “เราคงไม่เก่งพอ” ให้เปลี่ยนเป็น “เรายังไม่เก่งตอนนี้ แต่เราพัฒนาได้” การพูดกับตัวเองแบบนี้ จะส่งผลต่อความเชื่อมั่น สร้างแรงจูงใจ และลงมือทำ
2. พูดกับตัวเองเหมือนที่ครูดีๆ พูดกับนักเรียนที่มีศักยภาพ : ลองจินตนาการว่าเราเป็นครูของตัวเอง แล้วพูดกับตัวเองด้วยคำที่ให้พลัง “ฉันรู้ว่าเธอทำได้ เธอแค่ยังไม่เห็นศักยภาพของตัวเอง “
3. สร้างสภาพแวดล้อมที่เสริมความเชื่อในตนเอง : หาโอกาสอยู่กับคนที่เชื่อในตัวเรา อ่านหนังสือหรือฟังพอดแคสต์ที่เสริมพลังบวก
4. ติดตามผลลัพธ์เล็กๆ เพื่อสร้างหลักฐานว่าเราเก่งขึ้นได้จริง : ทุกครั้งที่ทำอะไรได้สำเร็จแม้เพียงเล็กน้อย ให้จดบันทึกไว้เป็นหลักฐานยืนยันความสามารถของตัวเอง
5. สะท้อนความคืบหน้าอย่างเห็นคุณค่า : แทนที่จะวัดตัวเองจากผลลัพธ์เท่านั้น ให้หัดเห็นคุณค่าจาก ความพยายาม ความกล้าหาญ และความสม่ำเสมอด้วย

ความคาดหวังที่ประสบความสำเร็จ เกิดจากการเปลี่ยนวิธีที่เรามองตัวเอง เมื่อเราเริ่มเชื่อในตัวเอง ศักยภาพที่ซ่อนอยู่ก็จะถูกปลุกขึ้นมาโดยธรรมชาติ และเราจะเริ่มลงมือทำ พัฒนา และเติบโตไปตามความเชื่อนั้น

ข้อควรระวังคือ ความคาดหวังที่ไม่จริงหรือความคาดหวังในเชิงลบ จะนำไปสู่ประสิทธิภาพที่ต่ำลง

Tag: Last But Not Least, การพัฒนาตนเอง