อะไรที่ไม่เคยได้ยินชื่อ ไม่ได้แปลว่าไม่มีอยู่จริง... เหมือนกับ 5 ขนมหวานเหล่านี้ที่ชื่อไม่คุ้นหู หากินยาก แต่เป็นขนมประจำถิ่นในหลายจังหวัดของภาคตะวันออก

ขนมบอบแบบ
เริ่มกันที่ขนมบอบแบบ โดยบอบแบบแปลว่าไม่แน่น หรืออ่อนป้อแป้ บางครั้งเรียกขนมนิ่มนวล เพราะลักษณะที่ดูนุ่มๆ ทำจากแป้งข้าวเจ้าผสมแป้งข้าวเหนียว ม้วนหรือพับเป็นทรงครึ่งวงกลม สอดไส้มะพร้าว น้ำตาล หรือจะใส่งาคั่วด้วยก็ได้ นอกจากความนุ่มของขนมบอบแบบ สิ่งที่เป็นจุดเด่นคือการโรยแป้งบนหน้าขนมปิดท้าย สามารถหาซื้อได้ที่จังหวัดระยอง ตราด จันทบุรี

ขนมปาย
ถึงจะชื่อขนมปายแต่ไม่ได้อยู่ที่อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพราะนี่คือขนมของชาวชอง จังหวัดจันทบุรี (กลุ่มชาติพันธุ์ในแถบตะวันออก) ซึ่งทำกินในกลุ่ม โดยปายแปลว่าการปั้นแป้งในภาษาชองนั่นเอง 

สมัยก่อนขนมปายจะรู้จักกันในหมู่ชาวชองและคนนอกพื้นที่บ้าง แต่ก็ค่อยๆ เงียบหายไปเพราะไม่มีคนสืบต่อ จนกระทั่งหญิงชาวบ้านผู้อาศัยในชุมชนคลองพลู จังหวัดจันทบุรี ทดลองทำขนมชนิดนี้ขึ้นมาและเผยแพร่จนได้รับความนิยมมากขึ้น

ลักษณะของขนมปายคือการนำแป้งข้าวเจ้า แป้งข้าวเหนียว และมะพร้าวขูดมาผสมกัน ปั้นเป็นแผ่นทรงกลมก่อนนำไปทอด เป็นของกินเล่นที่ทำง่าย แต่หาซื้อยากอยู่เหมือนกัน

ขนมหมะโต่น
ขนมหมะโต่นหรือหมะโตน ถือเป็นขนมท้องถิ่นของชาวไทยพวนซึ่งอพยพเข้ามาที่บ้านดงกระทงยาม หมู่บ้านในจังหวัดปราจีนบุรี ตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ ส่วนผสมทำจากฟักเขียวนำมาคั้นน้ำออกให้เหลือแต่เนื้อ พักไว้แล้วตั้งกระทะที่เจียวหอมแดงหอมๆ ก่อนเทฟักลงไป เคี่ยวกับกะทิ น้ำตาล และแป้งข้าวเจ้า ปิดจบด้วยการโรยถั่วลิสงบนหน้า เนื้อขนมสัมผัสหนึบหนับ บางครั้งอาจจะใส่หมูบดลงไปคั่วด้วย

ขนมฟัก
ปราจีนบุรีมีขนมหมะโต่น ระยองก็มีขนมที่ทำจากฟักเขียวเหมือนกัน เรียกว่าขนมฟักตรงตัว ซึ่งจะมีความแตกต่างกันเล็กน้อยตรงที่ขนมฟักของระยองมักใส่ถั่วลิสงคั่วลงไปเคี่ยวกับแป้งข้าวเจ้า น้ำตาล และกะทิด้วย ไม่ได้นำมาโรยในขั้นตอนสุดท้ายแบบขนมหมะโต่น

ขนมก้นถั่ว
นอกจากข้าวหลามที่เป็นของขึ้นชื่อจังหวัดชลบุรี ขนมก้นถั่วก็เป็นขนมท้องถิ่นที่น่าสนใจ มองดูคล้ายขนมถ้วย แต่จะเพิ่มความพิเศษตรงที่ก่อนเทแป้งลงถ้วย ต้องนำถั่วเขียวผ่าครึ่งซีกคั่วให้เหลืองกรุบกรอบแล้วเทลงก้นถ้วยก่อน อันเป็นที่มาของชื่อขนมก้นถั่วนั่นเอง

เนื่องจากขนมแต่ละชนิดที่แนะนำมาค่อนข้างหายาก หากใครไม่ได้อยู่ในจังหวัดดังกล่าวอาจจะต้องติดต่อหมู่บ้านหรือร้านค้าที่ผลิตขนมโดยตรงเพื่อสั่งซื้อล่วงหน้าผ่านช่องทางต่างๆ เช่น เฟซบุ๊กหรือโทรศัพท์

แต่อย่างน้อยเรื่องน่ายินดีคือขนมเหล่านี้ยังมีผู้สืบทอดสูตรอยู่บ้าง เพราะหากขนมโบราณหากินยากไม่มีคนสานต่อ ในอนาคตอาจจะกลายเป็นขนมที่หากินไม่ได้อีกเลย

อ้างอิง

• อพท. (2564). จากปลายจวักสู่ภูมิปัญญา เปิดตำรับความอร่อยอาหารพื้นบ้านภาคตะวันออก. สืบค้นจาก dasta.or.th/th/article/330
• ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม. (2566). ขนมปาย. สืบค้นจาก m-culture.in.th
• Areerat Nernnam. (ม.ป.ป.). ขนมก้นถั่ว. สืบค้นจาก cookpad.com
• HAVE A NEWSDAY. (2565). ขนมหมะโตน บ้านดงกระทงยาม. สืบค้นจาก altv.tv
• RAYONG CHANNEL. (2560). ขนมฟัก ขนมโบราณพื้นบ้าน. สืบค้นจาก rayongchannel.com

Tag: ขนมพื้นบ้าน, ขนมโบราณ, ขนมไทย, อาหารภาคตะวันออก