“ทะเลให้อะไร เราก็กินอย่างนั้น สวนมีอะไร เราก็เอามาปรุงอย่างนั้น” วิถีการกินของคนตราดที่ คุณแม่ศรีรัตน์ ศรีภิญโญ ปราชญ์อาหารตราด ซึมซับมาตั้งแต่วัยเด็ก สะท้อนภูมิปัญญาที่ผูกพันกับธรรมชาติและฤดูกาล ก่อนถูกนำมาต่อยอดเป็นแนวคิดของ “บ้านตาเกลือ” ร้านอาหารบนเกาะช้าง จังหวัดตราด ที่นำวัตถุดิบท้องถิ่นและเรื่องราวของผู้คนในพื้นที่มาถ่ายทอดผ่านอาหาร

คุณแม่ศรีรัตน์เติบโตมาในบ้านไม้ริมน้ำที่จังหวัดตราด ท่ามกลางวิถีชีวิตที่ผูกพันกับทะเล ผู้ใหญ่ในบ้านออกเรือหาปลา ปู และหอย ขณะที่ผัก สมุนไพร และผลไม้มาจากสิ่งที่มีตามฤดูกาลรอบบ้าน การช่วยทำอาหารตั้งแต่วัยเด็กจึงทำให้ได้เรียนรู้ทั้งวัตถุดิบและวิธีปรุงอาหารจากสิ่งที่ธรรมชาติมอบให้

สำหรับอาหารตราด เอกลักษณ์จึงไม่ได้อยู่ที่สูตรเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงความสด ฤดูกาล และแหล่งที่มาของวัตถุดิบ ตั้งแต่อาหารทะเลไปจนถึงผัก สมุนไพร และผลไม้ในพื้นที่ เช่น ใบโกงกาง วัตถุดิบพื้นถิ่นที่ถูกนำมาต่อยอดเป็นเมนูร่วมสมัยอย่าง “โกงกางกรอบ” โดยยังคงเรื่องราวและอัตลักษณ์ของพื้นที่ไว้

เมื่ออาหารเริ่มต้นจากสิ่งที่มีอยู่ในพื้นที่ จึงเกิดความเชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติ ผู้ผลิต และชุมชน ตั้งแต่ชาวประมงที่ออกเรือหาอาหารทะเล เกษตรกรที่ดูแลสวน ไปจนถึงผู้คนที่มีความรู้เกี่ยวกับวัตถุดิบท้องถิ่น

คุณโรส อุนนิ กรรมการผู้จัดการ อาน่า รีสอร์ท แอนด์ วิลล่า เกาะช้าง และร้านบ้านตาเกลือ เรียกความสัมพันธ์นี้ว่า “Trat Food Ecosystem” โดยมองว่าธรรมชาติไม่ใช่เพียงฉากหลังของอาหาร แต่เป็นฐานของวัตถุดิบ วิถีชีวิต และการทำมาหากินของคนในพื้นที่

“คนตราดกินตามสิ่งที่ธรรมชาติให้มานานแล้ว ก่อนที่จะรู้จักคำว่า Local หรือ Sustainable ทะเลให้อะไรก็กินอย่างนั้น ป่าให้อะไรก็กินอย่างนั้น เพราะถ้าธรรมชาติอยู่ไม่ได้ วันพรุ่งนี้เราก็ไม่มีวัตถุดิบที่จะนำมาทำอาหาร” คุณโรสกล่าว

ข้อมูลสำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ระบุว่า จังหวัดตราดมีผู้ถือครองทำการเกษตร 31,398 ราย บนพื้นที่กว่า 587,000 ไร่ ขณะที่ข้อมูลกรมประมงในปีเดียวกันระบุว่า มีเรือประมงพื้นบ้าน 2,750 ลำ นอกจากนี้ ตราดยังมีสินค้าเกษตรที่ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ได้แก่ ทุเรียนชะนีเกาะช้าง สับปะรดตราดสีทอง และทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด ซึ่งล้วนสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างทรัพยากรในพื้นที่กับอาชีพและเศรษฐกิจของชุมชน

จากรากของอาหารตราด แนวคิดของบ้านตาเกลือจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่การเก็บรักษาสูตรอาหาร แต่ต้องการทำให้อาหารถิ่นเข้าถึงคนรุ่นใหม่ผ่านประสบการณ์ที่มากกว่าการรับประทานอาหารหนึ่งมื้อ

แนวคิดนี้ถูกต่อยอดเป็น “บ้านตาเกลือ Gastronomic Experience” ที่ใช้อาหารเล่าเรื่องวัตถุดิบ วิถีชาวประมง เกษตรกร และภูมิปัญญาชุมชน พร้อมเลือกใช้วัตถุดิบตามฤดูกาลและจากผู้ผลิตท้องถิ่น (Seasonal & Local Sourcing) ควบคู่กับการจัดการ Food Waste และใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด

“ผู้บริโภควันนี้ไม่ได้มองหาเพียงความอร่อย แต่อยากรู้ว่าอาหารมาจากไหน ใครเป็นคนทำ และมีเรื่องราวอะไรอยู่เบื้องหลัง หากเราถ่ายทอดสิ่งเหล่านี้ผ่านอาหารได้ อาหารถิ่นก็จะไม่ใช่เพียงสิ่งที่ต้องอนุรักษ์ แต่สามารถกลายเป็นประสบการณ์ที่คนรุ่นใหม่อยากเข้ามาสัมผัสและส่งต่อ” คุณโรสกล่าว

สำหรับคุณโรส “จานอาหารคือสื่อกลางที่ทรงพลัง” เพราะเชื่อมผู้บริโภคกลับไปถึงคนปลูก คนหา ระบบนิเวศ และภูมิปัญญาของพื้นที่ เมื่อวัตถุดิบท้องถิ่นถูกนำมาปรุงและเล่าเรื่องผ่านอาหาร คุณค่าของจานนั้นจึงไม่ได้อยู่เพียงที่รสชาติ แต่ยังเชื่อมโยงถึงผู้คนและเศรษฐกิจของชุมชน

จาก “รสมือแม่” ที่เกิดขึ้นจากการกินสิ่งที่ธรรมชาติมีในแต่ละฤดูกาล มาถึงบ้านตาเกลือที่นำวัตถุดิบและเรื่องราวเหล่านั้นมาสร้างเป็น Gastronomic Experience เส้นทางของอาหารจึงไม่ได้จบลงเมื่อวางจานบนโต๊ะ แต่พาเราย้อนกลับไปเห็นว่ากว่าจะมาเป็นอาหารหนึ่งจาน มีทั้งธรรมชาติ วัตถุดิบ และผู้คนอยู่เบื้องหลัง

“ความยั่งยืนไม่จำเป็นต้องเริ่มจากเรื่องใหญ่ บางครั้งอาจเริ่มจากการรู้ว่าอาหารหนึ่งจานมาจากไหน ใครอยู่เบื้องหลัง และเราจะทำอย่างไรให้คุณค่าเหล่านั้นส่งต่อไปได้”

ขอบคุณข้อมูลจาก เคทีซี

สมาชิกบัตรเครดิตเคทีซีและบัตรกดเงินสด KTC PROUD รับส่วนลด 10% สำหรับค่าอาหารและดินเนอร์เรือมาดที่ร้านบ้านตาเกลือ เกาะช้าง จังหวัดตราด ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569 – วันที่ 31 ตุลาคม 2569 และสมาชิกบัตรเครดิตเคทีซีสามารถใช้คะแนน KTC FOREVER แลกรับเครดิตเงินคืนเพิ่มเติมตามเงื่อนไขที่กำหนด

ผู้สนใจสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.ktc.co.th/promotion/dining-restaurants/restaurants/baan-ta-klua-koh-chang หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ KTC PHONE 02 123 5000 สำหรับผู้ที่สนใจสมัครสมาชิกบัตรเครดิตเคทีซี สามารถดูรายละเอียดได้ที่ https://ktc.today/apply-card หรือติดต่อศูนย์บริการสมาชิก “เคทีซี ทัช” ทุกสาขาทั่วประเทศ

หมายเหตุ: บัตรเครดิตควรใช้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนได้เต็มจำนวนตามกำหนด จะได้ไม่เสียดอกเบี้ย 16% ต่อปี

Tag: ตราด, ร้านอาหารไทย, วัตถุดิบท้องถิ่น, อาหารไทย, เคทีซี