หลายคนคงได้ยิน “มะพร้าวบ้านแพ้ว” มาแต่ไหนแต่ไร แต่อาจยังไม่เคยมาเห็นจริงๆ ว่าเป็นอย่างไร และมะพร้าวที่นี่ดีจริงไหม ฉบับนี้ที่ สวนไพศาล จังหวัดสมุทรสาคร มีคำตอบ

คุณไพศาล เพ็งบุญชู เจ้าของสวนไพศาลซึ่งเป็นสวนมะพร้าวน้ำหอมเพียงไม่กี่สวนในจังหวัดสมุทรสาครที่ได้การรับรองมาตรฐาน GAP หรือการปฏิบัติดีทางการเกษตร จากกรมวิชาการเกษตร เป็นเครื่องการันตีว่ามะพร้าวปลอดภัยต่อผู้บริโภค และยังได้เครื่องหมาย GI หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์อีกด้วย

นอกจากนี้คุณไพศาลยังดำรงตำแหน่งประธานวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตร ตำบลหนองสองห้อง ผู้ที่สามารถเล่าความดีงามของมะพร้าวน้ำหอมให้เรารู้ โดยสวนแห่งนี้ที่คุณไพศาลรับช่วงต่อจากคุณพ่อ ตั้งอยู่บนพื้นที่ 20 ไร่ ทดลองนำพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมจากแปลงของญาติมาปลูก เพราะเห็นว่ามะพร้าวค่อนข้างปลูกง่ายเมื่อเทียบกับพืชอื่นๆ ใช้เวลา 3 ปีก็เริ่มติดผล และมะพร้าวน้ำหอมก็เป็นที่ต้องการของตลาด

ช่วงแรกที่เริ่มปลูกมะพร้าวคุณไพศาลมีเวลาดูแลสวนแค่วันหยุดเท่านั้น ทำให้ยังได้ผลผลิตไม่เต็มที่เท่าที่ควร แต่ก็ไม่อยากปล่อยทิ้งจึงตัดสินใจเข้ามาพัฒนาสวนมะพร้าวแห่งนี้อย่างเต็มตัว ทุ่มเทใช้ความรู้ด้านเทคโนโลยีไฟฟ้าอุตสาหกรรมและการเรียนรู้ด้วยตนเองมาปรับใช้ เช่น เครื่องทุ่นแรงในการควั่นมะพร้าว การทำเครื่องบรรจุน้ำมะพร้าวลงขวด แม้แต่การนำมะพร้าวเข้ากระบวนการตรวจ DNA โดยกรมวิชาการเกษตรพิสูจน์ว่าเป็นต้นพันธุ์แท้ การขอรับรอง GAP ทำให้มะพร้าวน้ำหอมที่สวนไพศาลเป็นที่ไว้วางใจของร้านอาหาร โรงพยาบาล ฯลฯ และสามารถขายได้ราคาผลละ 11 บาท ซึ่งเป็นราคาที่สูงกว่าเจ้าอื่นอยู่มาก

มะพร้าวน้ำหอมต้อง “บ้านแพ้ว”
มะพร้าวของสวนไพศาลคือมะพร้าวน้ำหอมต้นเตี้ย หรือภาษาทั่วไปอาจเรียกมะพร้าวน้ำหอมว่า มะพร้าวก้นจีบ เนื่องจากก้นมะพร้าวมีรูปทรงจีบ 3 จีบ เปลือกเขียว เนื้อเหนียวนุ่มเคี้ยวสนุก และน้ำมะพร้าวมีกลิ่นหอมคล้ายใบเตย ดื่มแล้วสดชื่นมาก เนื้อมะพร้าวก็อร่อย

คุณไพศาลบอกว่าเนื่องจากสภาพดินของบ้านแพ้วมีความอุดมสมบูรณ์จากน้ำ 3 ประเภท ทั้งน้ำเค็ม น้ำจืด และน้ำกร่อยผสมกันทำให้มีแร่ธาตุมาก มะพร้าวน้ำหอมจึงมีคุณภาพดี ความหวานทั่วไปอยู่ระดับ 6-7.5 บริกซ์ (หน่วยวัดค่าความหวาน) แต่สวนไพศาลที่ปลูกเอง ดูแลเองอย่างดีสามารถทำให้ค่าความหวานสูงขึ้นจนบางรอบถึง 7.2-8.6 บริกซ์เลยทีเดียว

และการที่อยู่บนพื้นที่มีน้ำล้อมรอบ 3 ประเภทนี้ไม่เพียงเป็นข้อดีสำหรับการปลูกมะพร้าว แต่ลำไยพวงทองที่เกษตรกรบ้านแพ้วปลูกกันก็รสชาติหวาน นอกจากในอำเภอบ้านแพ้วที่คนจะปลูกจนได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) มะพร้าวน้ำหอมยังปลูกกันอีก 2 อำเภอของจังหวัดสมุทรสาคร คือ อำเภอเมืองสมุทรสาคร และอำเภอกระทุ่มแบน

มะพร้าวน้ำหอมทำอาหารอะไรได้บ้าง?
ถ้านับตั้งแต่เก็บผลมะพร้าวมาก็สามารถขายได้ทั้งผล หรือนำมาควั่นขาย (คนนิยมซื้อไปไหว้พระ) และอย่างที่บอกว่ามะพร้าวน้ำหอมทั้งหวานและหอมสมชื่อ คุณไพศาลจึงนำมาทำ น้ำมะพร้าวขวด น้ำมะพร้าวกระป๋อง พุดดิงมะพร้าว วุ้นมะพร้าว หรือใช้เป็นวัตถุดิบหลักในการทำอาหารเมนู ส้มตำมะพร้าวอ่อน เนื่องจากสวนไพศาลมีร้านอาหารที่เปิดในวันเสาร์-อาทิตย์ด้วย

กลุ่มลูกค้าส่วนใหญ่อยู่ในหลายจังหวัด เช่น ลพบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ซึ่งชอบสั่งมะพร้าวไปทำอย่างอื่นต่อ ในส่วนของน้ำมะพร้าวนิยมส่งเข้าคาเฟ่และร้านอาหาร อย่างร้านเถียงนาในกรุงเทพฯ ก็ใช้น้ำมะพร้าวจากสวนไพศาลเป็นประจำ

มะพร้าวไทยกำลังเข้าขั้นวิกฤต?
ถามถึงสถานการณ์มะพร้าวไทยช่วงนี้คุณไพศาลบอกว่าค่อนข้างน่าเป็นห่วง เพราะตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมาเราคงได้เห็นข่าวราคาขายมะพร้าวต่อผลแค่ 2 บาทเท่านั้น (ไม่ได้ลืมเติมเลข 0 แต่อย่างใด) ทำไมมะพร้าวผลใหญ่ขนาดนี้แต่ราคาไม่สมเหตุสมผลเอาเสียเลย สาเหตุอาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น คนหันมาปลูกมะพร้าวกันมากจนปัจจุบันมีเกษตรกรปลูกมะพร้าวประมาณ 5,000 คน ผลผลิตออกมามากเกินความต้องการ บางคนจะขายก็ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง อีกทั้งท่ามกลางคนปลูกมะพร้าวมากมาย มีเพียง 25% ที่ผ่านมาตรฐาน GAP ทำให้ขายกับลูกค้าเจ้าใหญ่ค่อนข้างยาก

แม้ช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมาราคาในตลาดทั่วไปจะเพิ่มขึ้นเป็นผลละ 4 บาท แต่ก็ยังต่ำเกินไปอยู่ดี ในอนาคตอาจจะต้องให้ภาครัฐเข้ามาช่วยเหลืออย่างจริงจัง ไม่เช่นนั้นเกษตรกรไทยจะยิ่งตกที่นั่งลำบาก

TOP 5 ประเทศส่งออกมะพร้าวมากที่สุดในโลก
ตลาดมะพร้าวแข่งขันกันดุเดือดมากไม่แพ้ผลไม้ชนิดอื่น โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะคุณภาพของดินหลายประเทศมีความใกล้เคียงและเหมาะต่อการส่งเสริมการปลูกมะพร้าวมากๆ ทั้ง 5 ประเทศต่อไปนี้

• อันดับ 1 ฟิลิปปินส์ ผู้ส่งออกมะพร้าวมูลค่าปีละประมาณ 105,000 ล้านบาท ส่วนใหญ่ส่งออกไปสหรัฐอเมริกาและยุโรป ทำให้มูลค่ารวมสูงที่สุด โดยสินค้ายอดนิยมคือน้ำมันมะพร้าวและมะพร้าวอบแห้ง 
• อันดับ 2 อินโดนีเซีย เป็นประเทศที่มีพื้นที่กว้างขวาง ส่งออกมะพร้าวรวมมูลค่ากว่า 87,000 ล้านบาทต่อปี มีสินค้ายอดนิยมคือมะพร้าวสด กะทิ และน้ำมันมะพร้าว
• อันดับ 3 เวียดนาม เป็นประเทศที่น่าจับตามองทุกวงการ วงการมะพร้าวก็เช่นกัน เวียดนามส่งออกมะพร้าวไปจีนสูงเป็นอันดับต้นๆ มูลค่ารวมต่อปีอยู่ที่ประมาณ 40,000 ล้านบาท
• อันดับ 4 ไทย บ้านเราไม่น้อยหน้า มีสินค้ามะพร้าวส่งออกยอดนิยมนั่นคือมะพร้าวน้ำหอม ถ้านับการส่งออกมะพร้าวน้ำหอมอย่างเดียว ประเทศไทยคืออันดับ 1 ต่อมาคือกะทิและน้ำมะพร้าว มูลค่ารวมล่าสุดประมาณ 21,000 ล้านบาทต่อปี ปัจจุบันมีแบรนด์ไทยหลายแบรนด์ที่ส่งออกมะพร้าวและผลิตภัณฑ์อย่างจริงจัง เช่น Thai Coco, All Coco, Cocomax, NC coconut ในรูปแบบกะทิ น้ำมะพร้าว นมมะพร้าว วิปครีมมะพร้าว ขนมทองม้วนอบกรอบ ฯลฯ
• อันดับ 5 อินเดีย แม้จะไม่ใช่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่เรื่องมะพร้าวไม่แพ้ใครเลย ช่วงหนึ่งคนไทยยังนิยมใช้น้ำมันมะพร้าวบำรุงผมจากอินเดียเหมือนกัน โดยมีผลผลิตและผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวมูลค่าการส่งออกประมาณ 15,000 ล้านบาทต่อปี

แล้วจีนล่ะ? ต้องบอกว่าประเทศจีนก็ปลูกมะพร้าวด้วยเช่นเดียวกัน โดยแหล่งปลูกหลักคือมณฑลไห่หนาน แต่ผลผลิตออกมาไม่เพียงพอต่อความต้องการของคนในประเทศ จึงต้องนำเข้าจากประเทศอื่นๆ เช่น ไทย เวียดนาม กลายเป็นผู้นำเข้ามะพร้าวอันดับ 1 ของโลกไปเลย

ข้อมูล

• พิกัด : ตำบลหนองสองห้อง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร
• เวลาทำการ : เปิดทุกวัน 09.00-17.00 น.
• โทร : 06-5329-8951

Tag: ผลไม้ไทย, มะพร้าว, วัตถุดิบ